Haqqinda.az

Tarixi[redaktə]
Mahal şimalda Basarkeçər yaylası, şərqdə Zəngəzur silsiləsi, cənubda Ələyəz dağları, qərbdə isə Səlim aşırımı yerləşən hündür dağlarla əhatə olunmuşdur. Ümumi sahəsi 2304 kv.km-dir. Ən qədim dövrlərdən azərbaycanlıların məskunlaşdığı Dərələyəz-Ələyəz dərəsi toponimi orta əsrlərdə inzibati-ərazi bölgüsü mənasında işlənməklə, geniş ərazini əhatə emişdir. XVIII əsrin əvvəlində Osmanlı dövlətinin idarəsi altında olmuş Naxçıvan sancağının 14 nahiyəsindən biri də Dərələyəz idi. Bu dövrdə Dərələyəz nahiyəsi 102 kəndi əhatə edirdi. Xalq bölgüsünə görə, 3 hissəyə ayrılırdı: Şərqi Dərələyəz, Qərbi Dərələyəz və Şərurun dağlıq hissəsi.

Türkmənçay müqaviləsindən (1828) sonra Rusiyanın tərkibinə daxil edilən Dərələyəz bölgəsi İran və Türkiyədən buraya köçürülən ermənilərin hesabına etnodemoqrafik dəyşikliklərə məruz qalmışdır. Köçürmələrə qədər Ardı »

Hortuyüz kəndi — Zəngəzur mahalının Sisiyan (Qarakilsə) rayonunda kənd. Kənd 1918-ci ildə ermənilər tərəfindən dağıdılmışdır.

Hortuyüz kəndi Qarakilsə rayonundan 10-15 km aralıda, rayon mərkəzindən qərbdə, Ərəfsə və Comərdlı kəndlərinə gedən yolun üstündə, Bazar çayının sağ sahilində yerləşib. Rayonun ərazicə ən böyük kəndlərindən biri olan Hörtuyüzün əhalisini azərbaycanlılar təşkil edib. Əhali əsasən heyvandarlıq və əkinçiliklə məşğul olub. Kənddə gəbə, palaz toxuculuğu da inkişaf edib.

1918-ci sentyabr ayının 20-də, gecə vaxtı Andranik Ozanyan başçılıq etdiyi erməni quldur dəstəsi qəflətən kəndə hücum edib və əliyalın kənd əhalisini görünməmiş vəhşiliklə qətlə yetirib. Ermənilər camaatın evlərini taladıqdan, mal-qarasını mənimsədikdən sonra kəndi yerlə yeksan ediblər. Bir gecədə 283 nəfər Ardı »

Həyatı[redaktə]
Milliyyətcə yunan olan Panfiliya Nikolayevna Tanailidi 1891-ci ildə İrəvan xanlığı Zəngəzur mahalının Başkənd kəndində doğulub. Ailəsi buraya Türkiyənin Qars şəhərindən gəlib və bir müddət yaşayandan sonra Tiflisə köçüblər. Türkcə təmiz danışan Panfiliya xanım Tiflisdə rus və gürcü dillərini də öyrənib.

Xüsusi təhsil görməyib. Zərif bədəni mütənasib biçimli idi və o, ən müxtəlif ritmli rəqsləri uşaq yaşlarından məharətlə oynayıb. Buna görə də on dörd-on beş yaşlarından Tiflisin Kazyonnı teatr, Zubalov adına "Xalq evi" kimi böyük salonlarında azərbaycanlıların keçirdikləri müsamirələrdə, müxtəlif həvəskar teatr truppaların hazırladıqları tamaşalarda "Zəngəzurskaya" və "Sürəyya" təxəllüsləri ilə çıxışlar edib.

Mustafa Mərdanov və Mirseyfəddin Kirmanşahlının təşkil etdikləri truppa-dəstələrlə İranda, Türkiyədə qastrollarda Tanailidi Ardı »

Bozdoğan — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indi Ağin (Ani) rayonunda kənd.

Tarix[redaktə]
Rayon mərkəzindən 40 km məsafədə, Arpaçaydan 8 verst aralıda yerləşir. «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

Toponim oğuzlara məxsus bozdoğan adlı türk tayfasının adından formalaşmışdır. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.

Erm. SSR AS RH-nin 03.01.1935-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Sarakan qoyulmuşdur. Ardı »

Həyatı[redaktə]
1954-cü il, dekabrın 10-da Ermənistan Respublikasının Krasnoselo rayonunun Cil kəndində anadan olub.
1962-1972-ci illərdə Krasnoselo rayonunun Cil kənd orta məktəbində oxuyub.
1972-1977-ci illərdə BDU-nun Mexanika-riyaziyyat fakültəsinin əyani şöbəsində təhsil alıb.
1993-cü ildən BDU-da çalışır.
Ailəlidir, üç övladı var.

20 Yanvar şəhidi Yusif Sadıqovun qardaşıdır.
Azərbaycan alimi, filologiya elmləri doktoru, professor, AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunda "Terminologiya" şöbəsinin müdiri və AMEA Rəyasət Heyəti yanında Terminologiya Komissiyasının sədr müavini Sayalı Sadıqovanın qardaşıdır.
Təhsili, elmi dərəcə və elmi adları[redaktə]
1972-1977,tələbə, Mexanika-riyaziyyat fakültəsi,BDU
1981-1984,dissertant, Azərbaycan EA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu
1984, f.-r.e.n., «Diferensial daxilolmanın optimal trayektoriyasının xassəsi»
1993, f.-r.e.d., «Çoxdəyişənli hamar olmayan variasiya məsələsinin və diferensial daxilolmanın tədqiqi»
Əmək fəaliyyəti[redaktə]
2008- h/h , professor, İdarəetmə nəzəriyyəsinin riyazi üsulları Ardı »

Sərdarabad - Qərbi Azərbaycanda (indiki Ermənistan Respublikası) Sərdarabad mahalında şəhər, Sərdarabad rayonunun izibati mərkəzi.

Sərdarabad şəhəri bir neçə mühüm avtomobil yolunun qovşağında yerləşir. 1947-ci ildən respublika tabeli şəhərdir. Ardı »

Həyatı[redaktə]
Aşıq Murad Niyazlı 1933-cü ildə Göyçə mahalının Aşağı Şorca kəndində "Niyazlılar" tayfasında doğulmuşdur.

Muradın atası 1941-ci ildə Böyük Vətən Müharibəsinə könüllü getmişdir.

Muradın anası Tamam 1948-ci ildə Göyçə mahalından köçərək uşaqlarını da götürüb Şəmkirin Dəllər Cəyir kəndindəki qohumlarının yanında məskunlaşıblar.

Aşıq Murad Niyazlı Şəmkirdə yaşayarkən 1949-cu ildən əvvəlcə Aşıq Əsədin, ordu sıralarından qayıtdıqdan sonra isə 1954-1959-cu illərdə Aşıq Əsədin qardaşı Aşıq Məhəmməd Rzayevin yetirməsi olmuşdur. Murad Niyazlının sənətkartək yetişməsində Morullu Aşıq Teymurun da xidmətləri az olmamışdır.

1952-1954-cü illərdə hərbi xidmətdə olub.

1990-cı ildə Türkiyədə keçirilən folklor festivalının qalibi kimi tanınan Murad Niyazlı 1960-cı illərdən Şəmkir rayon mədəniyyət şöbəsinin nəzdində fəaliyyət göstərən aşıqlar ansamblına rəhbərlik edib. İdris Ardı »

Məmmədov Maqsud Məmməd oğlu - 1929-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin rektoru

Həyatı[redaktə]
Məmmədov Maqsud Məmməd oğlu 1897-ci ildə İrəvan şəhərində kəndli ailəsində dünyaya göz açan M.Məmmədovu 1920-ci ildən rəhbər partiya işlərinə irəli çəkməyə başlamışlar. O, rektor təyin olunana qədər Azərbaycan SSR-in Ərzaq Nazirliyində, Naxçıvanda Fövqəladə Maliyyə Komissarlığında və s. yerlərdə işləmişdir.

1929-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin rektoru təyin olunmuş və bir il bu vəzifədə çalışmışdır.

M.Məmmədov 1930-1931-ci illərdə Azərbaycan SSR xalq maarif komissarı, 1931-1933-cü illərdə Azərbaycan Kommunist (bolşeviklər) Partiyası Mərkəzi Komitəsinin katibi kimi yüksək vəzifələrdə çalışmışdı. Lakin M.C.Bağırovun Azərbaycana rəhbər təyin olunması ilə bu görkəmli dövlət və elm xadiminin də təqibi başlamışdı.

O, dialektik və tarixi Ardı »